Microsoft heeft een verandering aangekondigd die alle organisaties treft die nog steeds SharePoint Online in de Classic-versie gebruiken. Het uitgesproken doel is de beveiligings- en governancerisico’s van de oudere aanpassingsmodellen te verminderen en bedrijven richting de moderne SharePoint-ervaring te sturen, die veiliger, eenvoudiger te beheren en geschikt voor mobiele apparaten is.
Het uitfaseringstraject verloopt in twee afzonderlijke fasen, met data die al zijn vastgesteld, en heeft betrekking op Classic-publicatiesites, door gebruikers gemaakte pagina’s en aangepaste scripts. Het is geen abrupte verandering, want Microsoft laat een venster van een paar jaar voordat de effecten onomkeerbaar worden. Juist daarom loont het om er nu al over na te denken, zeker als uw intranet nog de erfenis draagt van jarenlang opgebouwde aanpassingen.
Wat u in dit artikel vindt
- De deadlines die Microsoft heeft vastgesteld voor het afscheid van SharePoint Classic
- Welke pagina's en welke omgevingen worden getroffen
- Waarom Microsoft nu actie onderneemt
- De 4 stappen die Microsoft aanbeveelt om SharePoint Classic te moderniseren
- Een onderwerp dat vooral grotere, sterker gelaagde tenants treft
De deadlines die Microsoft heeft vastgesteld voor het afscheid van SharePoint Classic
Fase 1, vanaf 1 maart 2027
Vanaf deze datum is het in alle tenants niet meer mogelijk om nieuwe Classic-publicatiesites te maken, noch als sitecollecties, noch als subsites. Evenmin kan de Classic-publicatiefunctie nog worden ingeschakeld waar deze nog niet actief is. De tenantinstelling die het maken van deze sites toestaat, wordt permanent geblokkeerd.
Voor tenants die vanaf 1 maart 2027 worden aangemaakt, is de beperking ruimer: gebruikers kunnen dan helemaal geen nieuwe Classic-pagina’s meer maken, en het toevoegen of bewerken van aangepaste scripts wordt standaard uitgeschakeld.
Fase 2, vanaf 1 oktober 2028
Vanaf 1 oktober 2028 gelden de in de eerste fase ingevoerde beperkingen voor alle bestaande tenants, ook voor tenants die al jaren actief zijn. Door gebruikers gemaakte Classic-pagina’s worden alleen-lezen, waardoor het niet meer mogelijk is nieuwe te maken of bestaande te bewerken. Ook hier wordt de mogelijkheid om aangepaste scripts toe te voegen of bij te werken uitgeschakeld.
Microsoft geeft aan dat pagina’s ook na deze tweede deadline toegankelijk blijven om te bekijken (een detail dat het vermelden waard is, omdat het de angst voor verwijdering wegneemt, maar de urgentie om te plannen niet vermindert): een pagina die niet meer bewerkt kan worden, houdt in de praktijk op nuttig te zijn als middel voor interne communicatie.
Zie intranet.ai in actie
Een kant-en-klaar intranet op SharePoint Online, binnen enkele dagen live. Vraag een gratis demo aan bij ons team.
Vraag een demo aanWelke pagina’s en welke omgevingen worden getroffen
De uitfasering betreft specifiek bepaalde typen door gebruikers gemaakte Classic-pagina’s: wiki-pagina’s, webonderdeelpagina’s, blogpagina’s, publicatiepagina’s en aangepaste ASPX-pagina’s, gemaakt met SharePoint Designer of oplossingen van derden. Wie dagelijks met SharePoint werkt, zal in deze lijst een groot deel van de pagina’s herkennen waaruit een intranet bestaat dat is gebouwd volgens de oudere aanpak, gebaseerd op vaste lay-outs en ingevoegde code in plaats van configureerbare webonderdelen.
Buiten dit bereik vallen daarentegen lijst- en documentbibliotheekweergaven en de bijbehorende formulierpagina’s, ook al blijven eventuele aangepaste scripts die daarin zijn ingebed onderhevig aan de nieuwe beperkingen voor het maken en bewerken van scripts. Het is een technisch onderscheid dat het waard is om te onthouden bij de inventarisatie: niet alles wat “oud” is in een SharePoint-tenant valt onder deze uitfasering, en niet alles wat erbuiten valt, is veilig voor de scriptregels.
De verandering geldt voor alle Microsoft 365-omgevingen, inclusief de Government-omgevingen (GCC, GCC High en DoD), de air-gapped-omgevingen van Office 365 en Microsoft 365 beheerd door 21Vianet. Er zijn dus geen uitzonderingen op basis van het type abonnement of de sector van de organisatie.
Waarom Microsoft nu actie onderneemt
Classic-pagina’s en verouderde aanpassingsmodellen zijn gebaseerd op server-side rendering en aangepaste scripts, technologieën die volgens Microsoft het beveiligingsrisico, de administratieve complexiteit en de onderhoudskosten op lange termijn verhogen. Een site die jaren geleden is gebouwd met aangepaste masterpages of scripts van een leverancier die misschien niet meer met het bedrijf samenwerkt, wordt na verloop van tijd iets waar niemand meer aan wil komen uit angst het te breken. En precies dit soort technische schuld wil Microsoft verminderen.
Er speelt ook een kwestie van innovatiesnelheid. Het Classic-model beperkt hoe consistent nieuwe functies kunnen worden uitgerold, terwijl de moderne SharePoint-ervaring een veiligere en beter beheerde samenwerkingsomgeving biedt, eenvoudiger rechtenbeheer via Microsoft 365-groepen, een interface die vanaf het begin is ontworpen voor mobiele apparaten en, met het oog op de toekomst, de basis waarop de nieuwste functies rond kunstmatige intelligentie steunen. Wie vasthoudt aan Classic-pagina’s loopt dus niet alleen een beveiligingsrisico, maar riskeert ook uitgesloten te worden van deze ontwikkeling.
Wie zich al heeft verdiept in de verschillen tussen beide ervaringen, weet dit maar al te goed, want de overstap van SharePoint Classic naar SharePoint Modern gaat niet alleen over de esthetiek van pagina’s, maar raakt ook het rechtenbeheer, de native integratie met Teams en Outlook, en de mogelijkheid om workflows te automatiseren met Power Automate, allemaal gebieden waarop het Classic-model inmiddels zijn grenzen toont.
De 4 stappen die Microsoft aanbeveelt om SharePoint Classic te moderniseren
De officiële documentatie stelt een geleidelijke aanpak voor, bedoeld om migratierisico’s te verminderen en siteeigenaren de tijd te geven om gemoderniseerde pagina’s te valideren.
1. Breng de bestaande Classic-omgeving in kaart en beoordeel deze
De eerste stap, en waarschijnlijk de belangrijkste, is begrijpen hoeveel Classic-sites en -pagina’s nog actief zijn in de tenant. Microsoft biedt hiervoor de auditgebeurtenissen van Microsoft Purview in de categorie voor Classic-activiteiten, die het maken, bewerken en bekijken van Classic-pagina’s omvatten, naast de Microsoft 365 Assessment Tool, specifiek ontworpen om pagina’s, webonderdelen en aanpassingspatronen te identificeren die nog in de omgeving aanwezig zijn. De output van deze tool bevat een gedetailleerde inventaris voor elke gevonden pagina, met een indicatie van hoe complex het zou zijn om deze om te zetten naar de moderne ervaring.
Als de beoordeling geen Classic-publicatiesites, door gebruikers gemaakte pagina’s of door de nieuwe regels getroffen scripts oplevert, is geen verdere actie vereist. Maar dit resultaat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt, want sommige organisaties die dachten al volledig modern te zijn, ontdekten na een grondige controle dat ze nog tientallen of honderden vergeten Classic-pagina’s hadden in secundaire sites, vaak jaren eerder gemaakt door teams die inmiddels zijn veranderd.
2. Prioriteer op basis van het belang voor de organisatie
Het is verstandig te beginnen met de meest gebruikte pagina’s, de pagina’s die het vaakst worden bijgewerkt of het meest relevant zijn voor de bedrijfsvoering, en deze te groeperen op complexiteit en het type ingreep dat nodig is, zodat wat in de eerste fasen is geleerd, in de volgende kan worden hergebruikt. Een nieuwspagina die dagelijks door honderden mensen wordt bezocht, verdient een andere aanpak dan een statische pagina die al jaren door niemand meer wordt geopend.
3. Zet pagina’s om naar de moderne ervaring
Voor de daadwerkelijke omzetting verwijst Microsoft naar de officiële moderniseringshandleiding en naar PnP PowerShell als hulpmiddel voor een deterministische conversie van pagina’s met een terugkerend patroon. Voor complexere scenario’s, met aangepaste HTML of inhoud van de scripteditor die menselijke beoordeling vereisen, wijst Microsoft ook op de SharePoint Page Migration Agent, een opensourceproject dat momenteel in preview is. Het is goed om te onthouden dat opensource- en previewtools geen SLA-dekking van Microsoft-ondersteuning hebben, en dat de meest aangepaste pagina’s alsnog handmatige beoordeling of herbouw kunnen vereisen.
4. Werk in golven
Het laatste advies is om centrale planning te combineren met uitvoering door de afzonderlijke siteeigenaren, en opeenvolgende groepen pagina’s te moderniseren in plaats van alles in één keer. Deze golfsgewijze aanpak maakt het mogelijk om inhoud, links, rechten, webonderdelen en lay-out te valideren op een beperkt aantal pagina’s voordat de inspanning wordt uitgebreid naar de rest van de tenant, waardoor het risico wordt verkleind dat dezelfde fout op honderden verschillende pagina’s moet worden hersteld.
Een onderwerp dat vooral grotere, sterker gelaagde tenants treft
Organisaties die hun intranet in de loop der jaren hebben gebouwd op een on-premises SharePoint Server en later zijn gemigreerd naar SharePoint Online, hebben doorgaans een hoger aantal nog actieve Classic-sites, -pagina’s en -aanpassingen, vaak zonder dat de IT-afdeling daar een volledig en actueel overzicht van heeft. Dit is een terugkerend patroon, want elke overdracht van verantwoordelijkheid tussen verschillende teams, elke externe leverancier die op een bepaald moment aan de tenant heeft gewerkt, en elke reorganisatie binnen het bedrijf laat wel ergens een site achter die niemand meer actief beheert, maar die blijft bestaan en bereikbaar blijft.
Hoe groter en hoe meer gelaagd een tenant in de loop van de tijd is geworden, hoe meer aandacht de inventarisatiefase vereist, omdat pagina’s en aanpassingen verspreid kunnen zijn over verschillende sites, beheerd door verschillende teams, met een zeer ongelijk documentatieniveau. De twee deadlines die Microsoft heeft vastgesteld, maart 2027 en oktober 2028, bieden een nuttig tijdsvenster om het onderwerp ordelijk aan te pakken, maar het is juist de initiële analysefase (die laat zien hoeveel Classic-pagina’s daadwerkelijk nog in gebruik zijn en met welk complexiteitsniveau) die de zorgvuldigste planning vereist, omdat dit het moment is waarop de werkelijke omvang van het werk zichtbaar wordt, nog voordat er ook maar iets gemoderniseerd wordt.
Waar te beginnen als u nog geen duidelijk beeld heeft
Voor middelgrote tot grote bedrijven, ongeveer vanaf 300 gebruikers, is het eerste obstakel bijna altijd om te begrijpen of het onderwerp het bedrijf daadwerkelijk raakt, meer dan een puur technische kwestie. Een goed startpunt is om uzelf, of de eigen IT-afdeling, drie eenvoudige vragen te laten beantwoorden.
- Heeft het bedrijf in het verleden SharePoint Server of on-premises SharePoint gebruikt?
- Is er een migratie naar SharePoint Online uitgevoerd?
- Is met zekerheid bekend of er in de tenant nog Classic-pagina’s, -sites of -aanpassingen aanwezig zijn?
Als het antwoord op de derde vraag onzeker is, loont het om de IT-contactpersoon rechtstreeks te betrekken voor een gerichte controle, in plaats van te blijven steken bij een voorlopige indruk. Vaker dan men zou denken ontdekken bedrijven die overtuigd waren niets Classic meer te hebben, na een grondigere controle meer dan 120 pagina’s die nog actief en vergeten zijn in secundaire sites. Een tijdige controle, ook al is die slechts kwalitatief, maakt het mogelijk om met marge te plannen, in plaats van de werkelijke omvang van het werk pas vlak voor de deadlines te ontdekken.
